Otomobil
Moderator
ABD ile İran arasında, savaşa son vermek amacıyla sunulan anlaşma taslakları üzerinde diplomatik müzakereler devam ederken, taraflardan ihtiylatlı açıklamalar geliyor. ABD Başkanı Donald Trump, Tahran ile yürütülen müzakerelerin “düzenli ve yapıcı” bir şekilde ilerlediğini savunurken, “acele etmediklerini” belirtti. İran ise, bu konuda “temkinli iyimserlik”ten bahsetti.
Hindistan’da temaslar yapan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran ile Orta Doğu’daki savaşı resmen sona erdirebilecek bir anlaşma konusunda iyimser olduğunu, taslakta ilerleme kaydettiklerini belirtti. Henüz nihai sonuca varılmadığını vurgulayan Rubio, “Nihai hedefin, İran’ın nükleer silaha sahip olamayacağı olduğunu hatırlatmak isterim” dedi.
ABD Bakanı Donald Trump ise, Tahran ile yürütülen müzakerelerin “düzenli ve yapıcı” bir şekilde ilerlediğini, yeni bir anlaşma imzalanana kadar İran’a yönelik ablukanın tüm hızıyla süreceğini vurguladı. Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada, temsilcilerine “acele etmemeleri” yönünde talimat verdiğini vurgularken, “Zaman bizim tarafımızda” diyerek, sürecin her iki taraf için de doğru şekilde sonuçlanması gerektiğini ve hata payına yer olmadığını ifade etti.
Farklı taslaklar
İran’ın İslamabad Büyükelçisi Rıza Amiri Moghadam ise, İran-ABD arasındaki müzakere sürecine ilişkin, “Temkinli bir iyimserlikle söyleyebiliriz ki, karşı tarafın da gerekli bağlılığı göstermesi halinde olumlu bir ilerleme şekilleniyor” ifadelerini kullandı.
Bununla birlikte anlaşma taslağının maddelerine ilişkin İran ve ABD basınında çeşitli haberler çıkıyor. İran’ın Fars haber ajansı, Tahran ve ABD arasında potansiyel bir anlaşma taslağında Washington ile müttefiklerinin, İran ve müttefiklerine saldırmayacağının şart koşulduğunu belirtti. Washington’ın İran petrolüne uygulanan yaptırımları da kaldıracağı ifade edilirken, Tasnim ajansı da, mutabakat taslağında Lübnan da dahil tüm cephelerde savaşın sona erdirileceği unsurunun yer alığını yazdı.
Amerikan “Axios” ise, ABD ile İran’ın, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, İran’ın petrol satışlarına izin verilmesi ve Tahran’ın nükleer programının sınırlandırılmasına yönelik müzakerelerin yürütülmesini içeren 60 günlük ateşkes uzatma anlaşmasına yakın olduğu öne sürüldü. Axios’a konuşan ABD’li yetkililer, taslak anlaşmaya göre 60 günlük süreçte Hürmüz Boğazı’nın gemi geçişine açık olacağını, İran’ın boğaza döşediği mayınları temizleyeceğini ve gemilerin serbest geçişine izin vereceğini iddia etti.
Buna karşılık ABD’nin de İran limanlarına yönelik ablukayı kaldıracağını ve Tahran’ın petrol satışlarını serbestçe yapabilmesi için bazı yaptırım muafiyetleri sağlayacağını ileri sürüldü.
İsrail’den endişe ve itiraz
İsrail basını, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun ABD Başkanı Donald Trump’a İran ile yürütülen görüşmelerde özellikle Lübnan maddesi ve nükleer müzakerelerin ertelenmesi konusunda çekincelerini ilettiğini öne sürdü. Devlet televizyonu KAN’ın haberine göre, Netanyahu ve İsrail güvenlik çevreleri, İran’ın zaman kazanmaya çalıştığını ve 60 gün sonra “yeniden uzlaşmaz bir tavır” ortaya koyacağını ileri sürdü. ABD Başkanı Trump’ın da bulunduğu, yapay zekayla hazırlanmış İran temalı bir resim paylaşan İsrail Başbakanı Netanyahu, “İran asla nükleer silaha sahip olmayacak” ifadesini kullandı.
Netanyahu, ABD Başkanı Trump ile yaptığı görüşmeye ilişkin de, “Trump ve ben, İran’la yapılacak herhangi bir nihai anlaşmanın nükleer tehdidi tamamen ortadan kaldırması gerektiği konusunda mutabık kaldık. İran’ın nükleer silaha sahip olmasına izin verilmeyecek” dedi. Netanyahu, İran’ın zenginleştirilmiş uranyum kaynaklarının ülke dışına çıkarılmasına ilişkin ABD Başkanı ile hemfikir olduklarını da yineledi.
Öte yandan ABD Kongresi’nde Lindsey Graham ve Ted Cruz gibi senatörler, ABD’nin İran’la anlaşmasına karşı çıkan açıklamalar yaptı.