Teknoloji
Moderator
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri harekatı ile İran’ın Körfez ülkelerine yönelik karşı saldırıları hız kesmeden devam ediyor. Savaşın son döneminde sakinleşme beklentileri boşa çıkarken, saldırılar hem artıyor hem de genişliyor.
İsrail’in ABD ile birlikte İran dini lideri Ali Hamaney ve üst düzey rejim görevlilerinin çoğunu öldürmesinin ardından, Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani’yi de vurması büyük ses getirirken, bu durum İran’ın karşı saldırılarını artırmış gözüküyor. Nitekim Laricani ile Besic paramiliter milisinin başındaki Gulam Rıza Süleymani’nin öldürülmesinin ardından İran’ın misilleme saldırıları yoğunlaştı. Suudi Arabistan, BAE ve Irak’ın da aralarında bulunduğu çok sayıda ülke de Tahran’dan yeni saldırılar geldiğini bildirdi. Irak’ın başkenti Bağdat’taki ABD büyükelçiliğinin bulunduğu yerleşkeye de yeni saldırılar düzenlendi.
İntikam sözü
İran, İsrail’i de hedef almayı sürdürdü ve Tel Aviv’e gece boyunca misket bombası başlıkları taşıyan füzeler fırlattı. İsrail basını, İran’ın düzenlediği füze saldırısı nedeniyle Tel Aviv yakınlarındaki Ramat Gan’da 2 kişinin öldüğünü bildirdi. Devrim Muhafızları, İsrail’in Ben Gurion Havalimanı’ndaki yakıt ikmal uçaklarını vurduğunu duyurdu.
İran Ordusu Genel Komutanı Emir Hatemi, Laricani’nin öldürülmesine tepki göstererek, ABD ve İsrail’e karşı “pişman edici ve belirleyici” bir misilleme yapacaklarını duyurdu. İran Ordu Sözcüsü Tuğgeneral Muhammed Ekreminiya ise, “saldırılara karşılık vermeye devam edeceklerini ve şehitlerin intikamını alacaklarını” belirterek, “Önümüzdeki savaş günlerinde daha modern silahlar kullanacağız” ifadelerini kullandı. ABD Dışişleri Bakanlığının, “Orta Doğu’daki durum ve bunun yayılma olasılığı” gerekçesiyle tüm ABD diplomatik temsilciliklerine “derhal” güvenlik değerlendirmeleri yapılması talimatı verdiği belirtildi.
Hürmüz kıyısını vurdu
Savaş genişlerken ABD’nin İran’a yönelik saldırıları da durulmadı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı yakınlarındaki kıyılarda yer alan İran’a ait füze üslerine hava saldırısı düzenlendiğini bildirdi. ABD’nin açıklamasında, saldırıda 2,5 tonluk sığınak delici bombaların kullanıldığı belirtildi ve “İran seyir füzeleri Hürmüz Boğazı’ndaki geçişler için tehlike arz ediyordu” ifadesi kullanıldı.
ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı ile ilgili yaptığı açıklamada, Hürmüz’ün kontrolünü ellerine geçirmeleri ve burayı kullanan ülkelere vermeleri halinde “tepkisiz müttefiklerinin hızla harekete geçeceğini” iddia etti.
Yeni gemi geliyor
Bununla birlikte ABD’nin bölgeye yeni birlikler sevk ettiği ifade edilirken, Orta Doğu’ya doğru ilerleyen ABD Donanmasının USS Tripoli ve USS Orleans savaş gemileri, Singapur Boğazı’nda görüntülendi. USS Tripoli’nin Malakka Boğazı’na yaklaşması, Washington’un Orta Doğu’ya yönelik askeri sevkiyatını hızlandırdığına işaret ederken, Wall Street Journal’ın haberinde, Pentagon’un Okinawa’daki 31. Deniz Piyade Birimi’ni bölgeye gönderme kararı aldığı öne sürüldü.
Arakçi: Ateşkesi kabul etmiyoruz
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ülkesinin ABD-İsrail ile savaşta geri adım atmayacağını belirterek, “Ateşkesi kabul etmiyoruz. Ancak savaşı kalıcı olarak bitirecek ve İran’ın zararlarını karşılayacak bir öneri olursa dinleriz” dedi.
Hürmüz Boğazı’nın ABD-İsrail ile bağlantılı gemilerin geçişine açılmayacağını da yineleyen Arakçi, savaş sonrasında Boğaz’ın iki yakasındaki ülkelerin dahil olduğu bir protokol oluşturulabileceğini sözlerine ekledi.
İranlı bakan da öldürüldü
İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, İran İstihbarat Bakanı İsmail Hatib’in İsrail ordusunun gece düzenlediği hava saldırısında öldüğünü duyurdu. İran’da kimsenin dokunulmazlığı olmadığını belirten Katz, Lübnan ve İran’a düzenleyecekleri saldırılarda “savaşı tırmandıracak önemli sürprizleri olduğunu” savundu. Hatib’in ölümü İran tarafından doğrulandı.
SAVAŞ GÜNLÜĞÜ
BAE, Katar ve Suudi Arabistan’a füze
■ İran, petrol rafinelerinin ABD-İsrail tarafından hedef alınmasının ardından Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri
ve Katar’a saldırı düzenledi. Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı, Riyad’a atılan 4 balistik füzenin hava savunma sistemlerince imha edildiği bildirirken, düşen şarapnel parçaları nedeniyle 4 kişinin yaralandığını açıkladı. Katar Savunma Bakanlığı ise fırlatılan füzelerden 4’ünün hava savunma sistemlerince engellendiği, bir füzenin ise Ras Laffan Sanayi Bölgesi’ne düştüğünü belirtti. BAE’de savunma sistemlerinin füze ve İHA’lara karşı aktif olduğunu dile getirdi.
Rusya konum mu paylaşıyor?
■ Amerikan medyasında yer alan iddialara göre, Rusya, İran’a uydu görüntüleri ve gelişmiş İHA teknolojisi sağlayarak Tahran’ın saldırı kapasitesini güçlendiriyor. Haberde Rusya’nın sağladığı istihbarat ve taktik bilgilerin İran’ın radar sistemlerine yönelik operasyonlarında belirleyici olduğu ve Moskova’nın bu işbirliğiyle İran’ın ABD ve İsrail karşısındaki direncini artırmayı hedeflediği öne sürüldü.
İsveç’ten idama tepki
■ İran’da bir kişi, İsrail’in dış istihbarat teşkilatı Mossad için casusluk yaptığı iddiasıyla idam edildi. İsveç Dışişleri Bakanı Maria Malmer Stenergard, idam edilen kişinin kendi vatandaşları olduğunu bildirdi. Stenergard, idam edilen kişinin geçen yıl Haziran’da gözaltına alındığını, İsveç’in bunu İranlı yetkililerle defalarca görüştüğünü belirterek, “İdam cezası insanlık dışı, zalim ve geri döndürülemez bir cezadır. İsveç, Avrupa Birliği’nin geri kalanıyla birlikte, her şartta uygulanmasını kınamaktadır” dedi.
Farklı iddialar gündemde
■ İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi, Ali Laricani’nin oğlu Murteza, Konseyin Güvenlik Yardımcısı Alireza Bayat ve korumalarıyla birlikte hayatını kaybettiğini doğrularken, tam olarak nerede vurulduğuna dair farklı iddialar geldi. Fars Haber Ajansı, Laricani’nin Tahran yakınlarında, kızının evindeyken hedef alındığını duyurdu. Ancak “bilgi sahibi kaynaklar” bunu yalanlayarak, Laricani’nin, devletin tahsis ettiği “güvenli evde” saklandığını iddia etti. İngiliz The Guardian ise, suikast planının aslında günler öncesinden yapıldığını, ancak “doğru an” için beklendiğini savundu. Habere göre İsrail istihbaratı, Laricani’nin Tahran’da bir apartman dairesine girdiğini teyit etti ve saldırıyı gerçekleştirdi.
Lübnan’a yeni saldırı dalgası
İsrail ordusu, Lübnan’da İran destekli Hizbullah’a yönelik saldırılarını genişletiyor. İsrail, Lübnan’ın güneyine yeni bir saldırı dalgası başlattı. İsrail ordusunun, Beyrut ve diğer bölgelere önceki gece saatlerinden bu yana düzenlediği saldırılarda 39 kişi hayatını kaybederken İsrail, Lübnan’ın güney-kuzey bağlantısını sağlayan Litani Nehri üzerindeki köprülerden ikisini vurdu. Başkent Beyrut’taki Balata Sokağı Mahallesi’nde bir binaya hava saldırısı gerçekleştirilirken, burada Hizbullah’a bağlı El-Manar Televizyonu yöneticisi ve eşinin hayatını kaybettiği bildirildi. Toplam ölü sayısı 900’ü aşarken, yerlerinden edilenlerin sayısı da 1 milyonu buldu.
‘Rejim kırılmadı’ kontrolü artırıyor
ABD istihbarat birimlerinin değerlendirme raporlarına göre, İsrail ve ABD’nin İran’a saldırılarına rağmen Tahran’daki yönetimin “daha sert yapıya” dönüştüğü iddia edildi. “Washington Post” gazetesinin, bilgi sahibi kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Amerikan istihbarat değerlendirmeleri, 28 Şubat’tan bu yana süren ABD-İsrail saldırılarının İran’ın güç yapısı içinde bariz çatlak yaratmadığını ortaya koydu.
Kaynaklar, İran’a saldırıların Tahran’ı askeri açıdan zayıflattığını ancak bunun, yönetimde bir çözülme yerine İran Devrim Muhafızları Ordusu kontrolünde gücünü sağlamlaştırarak “daha sert ve kemikleşmiş bir yönetim modelinin oluşmasına” zemin hazırladığını öne sürdü. İran’ın stratejik su yolları üzerindeki baskısının küresel petrol piyasalarını etkilediğini ifade eden kaynaklar,bölgedeki ABD müttefiklerinin,çatışmanın uzaması ve İran misillemelerine maruz kalmaları nedeniyle Washington’a tepkili olduklarını belirtti.
‘Savaşmaya kararlı’
Bununla birlikte, ABD’nin İsrail’deki Büyükelçiliği tarafından dolaşıma sokulan ve Amerikan Dışişleri Bakanlığı’na gönderilen diplomatik yazışmada da, eski dini lider Ali Hamaney’in saldırıda hayatını kaybetmesine, ABD ile İsrail’in İran’a yönelik saldırılarına rağmen Tahran yönetiminin “sonuna kadar savaşmaya hazır” olduğu yönündeki İsrail değerlendirmesinin yer aldığı belirtildi.
Tahran’da Laricani ve denizcilere tören
İsrail saldırısında ölen İran Ulusal Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani, Devrim Muhafızları Ordusu’na bağlı Besic gücü komutanı Gulam Rıza Süleymani ve ölen askerler için başkent Tahran’da cenaze töreni yapıldı. Törene katılan İranlılar, sık sık ABD ve İsrail aleyhine sloganlar attı.