Otomobil
Moderator
ABD ve İsrail’in İran rejimine karşı başlattığı saldırılar ve İran’ın buna karşılığı üçüncü gününde de devam etti. İran’ın başkenti Tahran’da çok sayıda noktada art arda şiddetli patlamalar meydana geldi. Patlamaların ardından gökyüzüne dumanlar yükselirken, kentte, savaş uçağı hareketliliği de yaşanıyor. İran Kızılay Kurumu, ABD-İsrail saldırılarında ölenlerin sayısının 555’e yükseldiğini duyurdu. ABD-İsrail saldırılarında Natanz nükleer tesislerinin de hedef alındığı öne sürüldü.
İran’ın ise İsrail’e ve körfez ülkelerine yönelik saldırıları sürdü. İran Devrim Muhafızları Ordusu, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisi ve İsrail Hava Kuvvetleri Komutanlığı yerleşkesinin hedef alındığını duyurdu. Tel Aviv, Hayfa ve Batı Kudüs’teki bazı devlet ve askeri noktaların hedef alındığı belirtildi. İran’a ait bir füzenin Beer Şeva kentine düştüğü, ilk belirlemelere göre 17 kişinin yaralandığını açıklandı.
Körfez’de korku
Körfez bölgesinde ise Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Katar, Umman ve Suudi Arabistan’da patlamalar gerçekleşti. Suudi Arabistan’daki Aramco rafinerisine bir İHA saldırısı olduğu açıklandı. Dammam kentindeki Ras Tanura Rafinerisindeki durumun kontrol altına alındığı ve önlem amaçlı tesisin kapatıldığı vurgulandı. Irak’ın kuzeyindeki Erbil Havalimanına da İHA ile yapılan saldırı nedeniyle kentte patlama sesleri yankılandı. Irak’ta İran destekli grup ‘Irak Halk Seferberlik Güçleri’nin ABD-İsrail ortak saldırısında hedef alındığı öğrenildi.
Lübnan’a sıçradı
Ortadoğu’da karşılıklı saldırılar devam ederken, savaş Lübnan’a da sıçradı. Hizbullah’ın roket attığı gerekçesiyle Lübnan’ı hedef alan İsrail ordusu, başta başkent Beyrut olmak üzere ülke geneline havadan ve denizden saldırılar düzenledi. İsrail, “Hizbullah’ın İsrail’e yönelik füze saldırılarına karşılık” verdiğini duyururken, Hizbullah ise Lübnan’dan İsrail’e füze ve İHA saldırıları düzenlediğini doğruladı. Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir “Hizbullah’a karşı bir saldırı operasyonu başlattık. Artık sadece savunmada değiliz, saldırıya geçiyoruz” dedi. Hava saldırılarında 31 kişinin hayatını kaybettiği ifade ediliyor. Beyrut’a gerçekleştirilen saldırılarda Hizbullah’ın üst düzey isimlerinin hedef alındığı belirtilirken, Hizbullah’ın istihbarat şefinin öldürüldüğü öğrenildi. Sosyal medyada paylaşılan videolarda, Beyrut’un güneyindeki Dahiye üzerinde yükselen duman bulutları görülürken, bölgeyi terk etmeye çalışan çok sayıda kişi ise yoğun trafik oluşturdu.
Hizbullah’ın saldırılara katılması Lübnan içinde rahatsızlık yaratırken, Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam, Hizbullah’ın faaliyetlerinin siyasi alanla sınırlandırılmasının ve silahlarını teslim etmesinin gerekli olduğunu ifade etti. Selam, hükümetin, örgütün ülkedeki güvenlik ve askeri faaliyetlerini yasaklama kararı aldığını kaydetti. İsrail Savunma Bakanı Israel Katz ise, Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım’ın kendileri için açık hedef ahaline geldiğini duyurdu.
Kuveyt’te üç ABD uçağı düştü
ABD ordusu, 3 savaş uçağının Kuveyt’te “dost ateşi sonucu” düştüğünü ve 6 mürettebatın tamamının kurtulduğunu duyurdu. CENTCOM’dan yapılan açıklamada, ABD Hava Kuvvetlerine ait üç, F-15Esavaş uçağının dost ateşi sonucu düştüğü kaydedildi. Uçakların İran saldırıları nedeniyle baskı altında olan Kuveyt hava savunma sistemleri tarafından “yanlışlıkla” vurulduğu öğrenildi. ABD savaş uçaklarının düşmesine yönelik görüntüler sosyal medyada sıkça paylaşılmıştı.
Öte yandan İran saldırıları esnasında ağır yaralandığı belirtilen bir askerin daha yaşamını yitirdiği kaydedildi. Böylece ABD’nin kaybettiği asker sayısı 4’e yükseldi.
‘Hürmüz Boğazı’ndan geçeni vururuz’
Dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından Hürmüz Boğazı resmen kapatıldı. İran Devrim Muhafızları tarafından yapılan açıklamada, “Hürmüz Boğazı kapatıldı, geçmeye çalışan her gemiye saldıracağız ve ateşe vereceğiz” denildi. İran Devrim Muhafızları Komutanı Tuğgeneral İbrahim Cabbari, “Petrolün fiyatı 82 dolar oldu, 200 dolara ulaşabilir” dedi.
Potansiyel adaylar saldırıda öldü!
ABD merkezli ABC News, Başkan Donald Trump’ın İran’da yönetimi devralabilecek olası adayları belirlediğini, ancak bu isimlerin “ilk saldırılarda öldürüldüklerini” söylediğini öne sürdü.
Washington baş muhabiri Jonathan Karl, Trump’ın kendisine ABD’nin İran’da yönetimi devralabilecek olası adayları belirlediğini, ancak bu isimlerin “ilk saldırıda öldürüldüklerini” söylediğini aktardı. Trump, İran’a yönetime geçirmek istediği 3 isim olduğunu söylemiş, “Bunları şimdi açıklamayacağım. Önce işi bitirelim” ifadelerini kullanmıştı.
Eşi de öldü
Öte yandan Hamaney’in eşi Mansure Hüceste Bakırzade de, hava saldırısında aldığı yaralardan dolayı eşinin ölümünden 2 gün sonra öldü. Saldırıda Hamaney’in dışında, kızı, damadı, torunu ve gelinlerinden biri hayatını kaybetmişti.
Güney Kıbrıs’taki İngiliz üssüne saldırı
Çatışmadan etkilenen bir diğer yeni ülke ise Güney Kıbrıs oldu. İngiltere Savunma Bakanlığı, 1 Mart Pazar gecesi Güney Kıbrıs’taki bir İngiliz Kraliyet Hava Kuvvetleri üssünün “şüpheli bir İHA saldırısı” ile hedef alındığını açıkladı. Açıklama, Başbakan Keir Starmer’ın ABD’nin İran’ın füze rampalarına yönelik “savunma” amaçlı saldırılar için İngiliz askeri üslerinin kullanılması yönündeki talebini kabul ettiğini duyurmasından sonra geldi.
İngiliz üssüne yönelik 2 İHA saldırısının da engellendiğini öğrenildi. Güney Kıbrıs Rum Yönetimi Nikos lideri Hristodulidis, “Öncelikli kaygımız, ülkenin ve vatandaşların güvenliğidir” dedi. Güney Kıbrıs’taki saldırı sonrası Yunanistan bölgeye 2 fırkateyn ve 2 savaş uçağı gönderme kararı aldı. Rum basını, AB’nin genişleme ve yeni bütçe başlıklarını ele alacağı toplantının da güvenlik gerekçesiyle ertelendiğini yazdı.
Hegseth: Trump ne kadaristerse o kadar sürecek
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Genelkurmay Başkanı Dan Caine ile birlikte İran’a karşı saldırıların başlatılmasından bu yana ilk kez basın toplantısı düzenleyerek gelişmeleri değerlendirdi. Saldırıların 4 hafta değil, Başkan Trump ne kadar isterse o kadar süreceğini vurgulayan Hegseth, “İran’ın saldırı füzelerini yok etmek, İran’ın füze üretimini yok etmek, enerjisini ve diğer güvenlik altyapısını yok ederek nükleer silaha sahip olmalarını engellemek. İran’a saldırılar“ sözde bir rejim değişikliği savaşı” olmadığına işaret eden Hegseth, bununla birlikte artık Tahran’da rejimin değiştiğinin “kesin olduğunu” ileri sürdü.
Kaani yine kurtuldu!
ABD ve İsrail’in Tahran’da düzenlediği ve İran rejiminin tüm üst düzey yönetim kadrosunu hedef aldığı saldırıdan kurtulan tek isim yine İran Devrim Muhafızları Kudüs Gücü Komutanı İsmail Kaani oldu. Kaani, geçtiğimiz senelerde İsrail’in iki saldırısında daha kurtulmuştu. Kaani, Eylül 2024’te İsrail’in Hizbullah lideri Hasan Nasrallah’a düzenlendiği operasyondan sağ kurtulmuştu. Geçen yıl yaşanan 12 günlük savaşta da İsrail’in saldırılarında İran’ın üst düzey komuta kademesi hedef alınırken, Kaani’nin kurtulması dikkat çekmiş, kendisiyle ilgili ‘ajanlık iddialarına’ neden olmuştu.
Laricani: Müzakere yapmayacağız
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani, Washington ile müzakereleri yeniden başlatma girişiminde bulunduğu iddialarını yalanlayarak, ABD ile müzakere yapmayacaklarını duyurdu. Trump’ı, “yeni yalanlarla Amerikan askerlerine ve ailelerine bedel ödetmekle” suçlayan Laricani, “Kendimizi ve altı bin yıllık medeniyetimizi maliyet ne olursa olsun şiddetle savunacağız ve düşmanları yanlış hesaplarının pişmanlığını yaşamaya zorlayacağız” ifadelerini kullandı.
Arafi’den ilk açıklama
İranlı din adamı Alireza Arafi, Hamaney’in görevini üstelenecek olan geçici liderlik konseyine atanmasının ardından ilk kamuoyu açıklamasını yaptı. Devlet televizyonunda yayımlanan konuşmasında Arafi, yeni bir dini liderin hızlı bir şekilde belirlenmesini umut ettiğini söyledi. Yeni lideri seçme yetkisi, çoğunluğu muhafazakâr din adamlarından oluşan 88 üyeli ‘Uzmanlar Meclisi’ne ait. İran’da potansiyel adayların önceden kamuoyuna açıklanması yaygın bir uygulama değil ve süreç kapalı kapılar ardında gerçekleşiyor.